Тұйық рай
Материалдар
Тұйық етістіктің түрленуі
Бұл парақта Сіз тұйық етістіктің септік жалғауларымен түрлену ерекшелігін жаттығулар арқылы түсіндіре аласыз. Соңғы тапсырмада мәтін берілгендіктен, Сіз оқушылардың тұйық етістікті мәтіннен тауып, сұрақ қоя білуін тексере аласыз, бұл оқу түсінігін де қатар бағалауға мүмкіндік береді.
Тұйық етістіктің тәуелденуі, септелуі
Жаттығулар жүйесі қарапайымнан күрделіге қарай құрылған: оқушы алдымен тұйық етістіктің септік тұлғасын танып, анықтайды (1), содан соң берілген септікке сай дұрыс форма жасайды (2), тәуелдік жалғауын дұрыс жалғауды үйренеді (3). Соңғы екі жаттығуда (4–5) меңгерген білімін ауызша сөйлеу, сұхбат және мәтін құрауда еркін қолданады.
Тұйық етістік. Тұйық етістіктің функционалды қызметін меңгертетін жаттығулар топтамасы "Етістік" бөлімінде берілген."
Бұл тапсырмалардың басты жаңалығы – тұйық етістікті жеке грамматикалық тұлға ретінде емес, нақты коммуникативтік жағдаяттар арқылы меңгертуінде. Оқушылар орындарды сипаттайды, кеңес береді, болжам жасайды, өмірлік мәселелерге тілдік құралдармен жауап іздейді. Мұғалім назар аударатын тұс – грамматикалық білімнің бірден сөйлеу әрекетіне ұласуы. Нәтижесінде оқушылар тұйық етістікті саналы таңдап, күнделікті қарым-қатынаста еркін әрі орынды қолдануға дағдыланады.