Бұрынғы өткен шақ
Материалдар
Бұрынғы өткен шақ
Бұл жұмыс парағында оқушылар бұрынғы өткен шақтың нақтылау, растау және хабарлау қызметтерін түрлі коммуникативтік жағдаяттарда қолданады. Алдымен олар бұрынғы өткен шақтың болымды, болымсыз және сұраулы түрлерін салыстырып, әрекеттің орын алғанын немесе орын алмағанын нақтылау үшін қолданылатын тілдік құрылымдарды меңгереді. Кейін саяхат тақырыбындағы жағдаяттық тапсырмаларда досының және достарының әрекеттері туралы әңгімелеп, диалог құрастырады, яғни өткен оқиғаны баяндау дағдысын дамытады. Оқушылар сөйлемдердегі етістіктердің шақтық мағынасын анықтап, шақ формаларының мәтіндегі қызметін талдайды, сөздердің тіркесімділік ерекшеліктерін анықтау арқылы етістіктердің қолданыс аясын кеңейтеді. Топтық карточка- тапсырмалардағы мәселені тыңдап, кеңес береді, қолдау ұсынады және ұсыныс жасайды. Нәтижесінде оқушылар бұрынғы өткен шақ формаларын ақпаратты нақтылау, өткен оқиғаны баяндау, сұрақ қою, жауап беру, кеңес айту және пікір білдіру жағдаяттарында орынды қолдана алады.
Жедел өткен шақ
Бұл жұмыс парағы "Жедел өткен шақ пен бұрынғы өткен шақ" тақырыбына арналған. Сіз оны оқушылардың осы екі шақ түрін ажыратып, дұрыс қолдану дағдысын дамытуға пайдалана аласыз. Бірінші тапсырмада сұхбатты бұрынғы өткен шақта аяқтау керек. Бұрынғы өткен шақ екен, еді көмекші етістіктерімен тіркесіп қолданылады. Екінші тапсырма себеп-салдарлық байланысты сурет негізінде анықтап, сөйлем құрастыруға құрылған.
Бұрынғы өткен шақ. Жасалу жолдары
1–3-тапсырмалар бұрынғы өткен шақтың жасалуын, жекеше-көпше түрлерін және жедел өткен шақпен айырмашылығын бекітуге бағытталған. Мұғалім «ойлан–жұптас–бөліс», сұрақ-жауап, салыстыру, бағытталған сөйлем құрастыру әдістерін қолдана алады. Оқушылар алдымен ережені еске түсіріп, кейін етістіктерді түрлендіріп, сөйлемдерді толықтырады. Жұптық жұмыс арқылы өзара тексеру ұйымдастырып, қателерді дәлелмен түзету ұсынылады. Ауызша жауап беру арқылы түсінігін бекітеді.